انتشار کتاب «یادنامه۱ برازجان؛ رازها و رمزها»؛
گنجینهای از تاریخ شفاهی و فرهنگ کهن دشتستان
به گزارش وبسایت هامون ایران؛ تارنمای جامعه مدنی جنوب ایران، کتاب «یادنامه ۱ برازجان؛ رازها و رمزها (دشتستان و برازجان؛ وجه تسمیه)» اثر مسعود آتشی، پژوهشگر و نویسنده دشتستانی، با مقدمهای از اندیشمند برجسته، دکتر سیدمحمدمهدی جعفری، توسط انتشارات هامون نو منتشر و روانه بازار کتاب شد. این اثر پژوهشی که به عنوان چهارمین جلد از مجموعه کتابهای «دشتستانشناسی» به چاپ رسیده، با شمارگان ۵۰۰ نسخه در ۲۷۸ صفحه و قطع وزیری به زیور طبع آراسته شده است.
این کتاب ارزشمند، حاصل بیش از سی سال عشق، دلبستگی و تلاش مستمر نویسنده در مسیر گردآوری تاریخ شفاهی، آداب و رسوم، باورها و خاطرات جمعی مردم دشتستان و برازجان است. مسعود آتشی، که سالها به عنوان معلم خدمت کرده، با نشستن پای صحبت معمرین و ریشسفیدان محلی، گنجینهای از خاطرات و هویت جمعی این دیار را ثبت کرده تا پلی میان نسل گذشته و جوانان امروز و فردا بسازد. این اثر در واقع جلد نخست از یک مجموعه سه جلدی است که به واکاوی «رازها و رمزها»ی این منطقه میپردازد.
دکتر سیدمحمدمهدی جعفری در مقدمه خود بر این کتاب، با ستودن تلاشهای خستگیناپذیر مسعود آتشی برای زنده نگاه داشتن گذشته و حال دشتستان، این گونه تکنگاریهای بومی و تاریخهای محلی را «کمنقابتر و کمدروغتر» از تاریخهای رسمی توصیف کرده است.
محتوای کتاب؛ سفری به ژرفای تاریخ و سنتهای دشتستان کتاب در ۲۷۸ صفحه خود، موضوعات متنوع و خواندنی متعددی را پوشش داده است:
- ریشههای تاریخی: بررسی ریشههای باستانی نام برازجان، تاریخچه منطقه از دوران هخامنشیان (کشف آثار در منطقه چرخاب) و ساسانیان، سیر تحولات سیاسی بوشهر و راههای باستانی و کاروانسراهای راه شاهی.
- بنیانگذاری شهر جدید: روایتی خواندنی از چگونگی تولد برازجان جدید و بنای محله قلعه در سال ۱۱۴۰ خورشیدی به دست «شاه منصور خان» و چگونگی ایستادگی او در برابر خوانین زنگنه.
- فرهنگ عامه و گویش بومی: واکاوی آیینهای سنتی مانند مراسم خواستگاری و عروسی در برازجان قدیم، رقصهای محلی، باورهای مردمی از جمله آیین طلب باران، انواع باران در گویش محلی و ویژگیهای تلفظی زبان مردم منطقه.
- مقاومت و ایستادگی حماسی: روایتی مستند از مقاومت مردم جنوب در برابر استعمار انگلیس، نبرد ننیزک، فداکاریهای سرداران مقاومت از جمله میرزا محمدخان غضنفرالسلطنه و سند تاریخی قسمنامه رئیسعلی دلواری.
- میراث اجتماعی و شهری: تاریخچه اولین کتابخانه عمومی (قرائتخانه)، مدارس و مکتبخانهها، قنوات قدیمی دشتستان، تاریخ مطبوعات، تئاتر، اولین کارگاههای اردهسازی و گیوه دوزی، و روند شکلگیری نهادهای شهری همچون شهرداری و مخابرات.