مساله هوش مصنوعی
سینا نبیپور
عضو شورای سردبیری مجله ارغنون هامون و کارشناس ارشد علوم اجتماعی
تاریخ زندگی بشر سرشار است از حوادث، وقایع، اکتشافات و اختراعاتی که منجر به زندگی نوین بشر آنگونه که امروز آن را میشناسیم گردیدهاند. از کشف آتش گرفته تا بمب هیدروژنی، از ضرب سکه تا پدیدهای به نام رمزارز، از کبوترهای نامهرسان و چاپار و دود تا اختراع اینترنت، از تصور آرمانشهر و بهشت تا توسعه متاورس، از برده داری تا ظهور ربات ها، از تصور خدایان از ستارگان تا تلاش برای تسخیر فضا همه و همه بشر را به جایگاه کنونی اش رسانده است.
حال سوال این است که آیا پیچ تاریخی بعدی بشر را هوش مصنوعی و تکنولوژی ها مبتنی بر آن رقم خواهند زد یا این تصوری باطل است؟
گستره هوش مصنوعی بر تمام ابعاد زندگی نوع بشر سایه افکن گردیده است. امروزه بزرگان و متخصصان تکنولوژی تا فلاسفه نظرات متناقضی در باب چگونگی اثرات هوش مصنوعی بر زندگی انسان را مطرح کردهاند و بحث میان آنها در خصوص آینده این تکنولوژی بالا گرفته است.
برخی بر این باورند که هوش مصنوعی در راستای پاسخگویی به چالشها و دشواریهای انسانها در زمینههای مختلف به کمک بشر آمده است. این در حالی است که عدهای دیگر تهدیدی برای موجودیت بشر در آینده نه چندان دور میبینند.
اما آیا واقعا مخلوق روزی قادر خواهد بود بر خالقان خود چیره گردد؟ پاسخ این پرسش هنوز برای انسان مبهم و نامشخص است. با وجود تمام این نظریات هوش مصنوعی نشان داده است که میتواند در تمام ابعاد دگرگونی و شاید راحتی بسیاری برای بشر به ارمغان آورد و این سخن انکارناپذیر موجب گردیده تا تمایل متخصصان برای توسعه هوش مصنوعی فزاینده باشد. این موضوع هماکنون در علوم مختلفی از جمله مهندسی، پزشکی و علوم انسانی و اجتماعی قابل مشاهده است.
از دیدگاه مهندسی، بسیاری از طراحیها چه از جهت فرآیندها و چه از جهت طراحی محصولات (ترکیبات، ساختارها و ریزساختارها، تولید، شکل و شمایل، کاربرد و مواردی از این قبیل) هوش مصنوعی نقش به سزایی ایفا میکند.
از دیدگاه علوم و فنون میانرشتهای، امروزه شاهد پیشرفت پروژههایی شبیه به فیلمهای علمی- تخیلی در قالب پروژههایی مانند سایبورگها، ارتقا انسان و نورالینک هستیم.
متخصصان حوزه علوم انسانی نیز این روزها از هوش مصنوعی به عنوان نقل محافل خود و رویاپردازی در باب تاثیر این تکنولوژی بر آینده این حوزه یاد میکنند. این اثرات به حدی در جوامع ریشه دواندهاند که حتی در کشورهای در حال توسعه مانند ایران (که دسترسی به اکثر پلتفرمهای هوش مصنوعی در آن دشوار است) نیز به طور گسترده در حال توسعه و استفاده میباشند و این بحث صرفا مختص کشورهای توسعه یافته نیست.
همهگیری هوش مصنوعی به حالا به نحوی است که منحصر به جامعه آکادمیک، متخصص، صنعتی و تحقیقاتی نیست و در زندگی روزمره مردم عادی به طور جدی و گسترده، جاری است.
به عنوان یک مخاطب فارسی زبان، بسیاری از مردمان این سرزمین در حال روی آوردن به استفاده از هوش مصنوعی در سادهترین کاربردها و مسائل روزمه خود هستند. آیا تا به حال سوالات درسی یا دانشگاهی خود را از هوش مصنوعی پرسیدهاید؟ آیا تا به حال هوش مصنوعی به شما در خلق یک اثر یا حتی پاسخ به سادهترین سوالات شخصی شما یاری رسانده است؟
پاسخ این سوالات برای بسیاری از افراد یک «آری» مستحکم است. این موارد از پیش پا افتادهترین کاربردهای هوش مصنوعی بودند. اما در مجله حاضر، بخشی مختص هوش مصنوعی تلاش شده است تا مخاطبین با این تکنولوژی و کاربردهای آن در علوم متعدد بیش از پیش آشنا گردند. باشد که مقبول افتد.