انتشار کتاب تبعیدیان ایرانی و وحشت بزرگ استالین اثر تورج اتابکی و لانا راوندی‌فدایی

تبعیدیان ایرانی و وحشت بزرگ استالین: خشونت دولتی در اتحاد جماهیر شوروی در دهه ۱۹۳۰

Iranian Exiles and Stalin’s Great Terror: State Violence in the 1930s Soviet Union

نویسندگان: Touraj Atabaki, Lana Ravandi-Fadai تورج اتابکی و لانا راوندی فدایی
ناشر: Edinburgh University Press
سال انتشار : (۲۰۲۶)
شابک: ۹۷۸۱۳۹۹۵۶۰۵۶۶

با وجود آنکه درباره «وحشت بزرگ» استالین پژوهش‌های گسترده‌ای انجام شده است، این اثر نخستین کتابی است که از سرنوشت کمونیست‌ها و کارگران مهاجر ایرانی در اتحاد جماهیر شوروی در دوران پاکسازی‌های دهه ۱۹۳۰ پرده برمی‌دارد. این کتاب نشان می‌دهد که چگونه اتباع خارجی و به طور خاص ایرانیان، در یکی از تاریک‌ترین فصل‌های تاریخ شوروی در چنگال ماشین سرکوب گرفتار شدند. نویسندگان با بهره‌گیری از بایگانی‌های نویافته‌ی شوروی، راوی داستان‌های انسانی در پس‌زمینه سرکوب‌های سیاسی هستند؛ داستان‌هایی که ده‌ها سال مدفون مانده و به کلی از تاریخ‌نگاری ایران و شوروی غایب بوده‌اند.

این کتاب با بازسازی زندگی و سرنوشت خاموش‌شدگان، روایت‌های جاافتاده را به چالش می‌کشد و بر تاوان انسانی در سرکوب‌های سیاسی تاکید می‌ورزد. نویسندگان موردپژوهی‌های مفصل و دقیقی از ایرانیان دستگیرشده، تبعیدشده یا اعدام‌شده ارائه می‌دهند که نام بیشترشان پیش از این هرگز در اسناد تاریخی ثبت نشده بود. این اثر با بررسی مفاهیم ماندگاری چون آوارگی، آزار سیاسی و آسیب‌پذیری مهاجران در سایه رژیم‌های اقتدارگرا، سهمی مهم در پیشبرد پژوهش‌های تاریخی و اندیشه سیاسی معاصر ایفا می‌کند.

فهرست مطالب
مقدمه: از انترناسیونالیسم تا تفتیش عقاید: سفری ایرانی از گذرگاه کمونیسم شوروی
بخش ۱) ایرانیان در سایه شوروی: نیروی کار، سیاست و نفوذ فرامرزی
۱) مهمانان ناخشنود: نیروی کار مهاجر ایرانی در حاشیه امپراتوری تزاری
۲) مرزهای پرالتهاب جنوبی روسیه: انقلاب و ضدانقلاب
۳) کمینترن و سیاست خارجی شوروی: انقلاب و واکنش در ایران
۴) دانشگاه کمونیستی زحمتکشان شرق (کوتو): شرق‌شناسی سرخ و ایران
بخش ۲) وحشت بزرگ
۵) سرآغاز وحشت بزرگ
۶) حاشیه‌های در محاصره: وحشت بزرگ در ماوراءقفقاز و آسیای مرکزی
۷) آوارگی هدفمند: پاکسازی ایرانیان و دیگر اقوام در شوروی
۸) ردپای ناپدیدشدگان: زندگی‌های ناتمام در پاکسازی‌های استالین
مؤخره: اخلاق حافظه و سایه‌های خشونت تمامیت‌خواه (توتالیتر)

منبع: کتابخانه مطالعات اسلامی
@Islamicstudies