«با تکنرخی کردن نرخ ارز برای قیمتها چه اتفاقی میافتد؟ قیمتها به شکلی در خواهد آمد که در یککشور آزاد وجود دارد یا دستکم در کشورهای همسایه ما وجود دارد» غلامرضا نوریقزلجه، وزیر جهاد کشاورزی در حالی این سخنان را مطرح کرد که حداقل حقوق کارگر ایرانی با احتساب دلار ۱۴۷هزارتومانی «تا به این لحظه!» در خوشبینانهترین حالت رقمی در حدود ۱۴۰دلار است؛ رقمی که به ترتیب در عمان ۴هزارو۵۰۰دلار، امارات ۴هزاردلار، قطر ۳هزاردلار، عربستان ۲هزاردلار، بحرین هزارو۸۰۰دلار و ترکیه نزدیک به هزاردلار میرسد!
طی چندروز گذشته شورای اطلاعرسانی دولت با انتشار یکاطلاعیه خبر از یکشوک ارزی تازه داد. براساس این اطلاعیه دیگر برای واردات نهادهها و کالاهای اساسی ارز ترجیحی تعلق نمیگیرد و ارز این اقدامات از طریق تالار دوم و درگاه اختصاصی بانک مرکزی انجام میشود. بر این اساس دولت قصد دارد بهجای حمایت با ارز ترجیحی از طریق کالا برگ به زعم خودش پرداخت یارانه را هدفمند کند.
بلافاصله پساز اعلام این موضوع مردم از جهش ناگهانی قیمت روغن خبر میدهند و فروشندگان نیز لیستهای تازهای از نرخها منتشر میکنند که با اعداد گذشته فاصله چشمگیری دارد خیلی زود شایعه مرغ ۴۰۰هزارتومانی و گوشت کیلویی ۳میلیونتومانی شروع به پخششدن میان مردم کرد. جهش بیسابقه قیمت تخممرغ نیز بر صحت این شایعه افزود. یکی از نمونههای قابلتوجه مربوط به روغن سرخکردنی ۸۱۰گرمی است که پیشاز این با قیمت ۷۵هزارتومان در بازار عرضه میشد اما اکنون با برچسب ۱۷۵هزارتومان بهفروش میرسد؛ موضوعی که نشاندهنده شدت افزایش قیمت روغن در مدتزمانی کوتاه است. روغن هزارو۳۵۰گرمی که قبلا ۱۵۰هزارتومان قیمت داشت حالا به ۴۷۰هزارتومان رسیده است.
یکحساب سرانگشتی ساده!
با یکحساب سرانگشتی ساده مشخص میشود در اماراتمتحدهعربی متوسط هزینه زندگی(شامل اجاره) برای یک نفر تقریبا ۲هزارو۱۰۱دلار در ماه است درحالیکه متوسط دستمزد در این کشور بسیار بالاتر است(حدود ۳هزارو۴۱۰دلار پس از مالیات) و معیشت از درآمد کاملا پوشش داده میشود. هزینه زندگی در عمان حدود هزارو۳۲دلار برای یکنفر است یعنی تقریبا ۴۳درصد گرانتر از ایران اما میانگین دستمزد بسیار بیشتر بوده و قدرت خرید بسیار بالاتر است. هزینه زندگی در قطر«یکی از گرانترین کشورهای جهان برای زندگی» حدود هزارو۸۴۷دلار برای یکنفر است یعنی تقریبا ۶۸درصد گرانتر از ایران اما دستمزدهای ماهانه نیز بسیار بالاتر و رقمی در حدود ۳هزاردلار است. هزینه زندگی در عربستان حدود هزارو۲۶۶دلار برای یکنفر بوده یعنی بیش از دو برابر هزینه در ایران اما حداقل حقوق در عربستان نزدیک ۲هزارو۰۸۹دلار است یعنی کارگر میتواند راحتتر سبد معیشت را تامین کند.
در میان همسایگان ترکیه با تورم بالا احتمالا نزدیکترین کشور به مثال وزیر جهاد کشاورزی باشد و آن هم در حالی است که حداقل حقوق در ترکیه به دلار حدودا ۱۰برابر ایران است! هزینه زندگی در ترکیه حدود ۹۰۰دلار برای یک نفر بوده که این رقم تقریبا ۳۵درصد بالاتر از ایران است اما حداقل حقوق در ترکیه تقریبا هزاردلار بیان شده است.
شاخص قیمت غذا فائو
شاخص قیمت غذا که توسط سازمان فائو منتشر شده نشان میدهد که حتی با وجود افزایشهای کوتاهمدت در سالهای اخیر شاخص قیمت جهانی غذا همچنان در سطوحی پایینتر از سطح اوج سالهای بحران جهانی باقی مانده و روند کلی آن غالبا نزولی یا پایدار بوده است. این شاخص که بهعنوان یک معیار معتبر برای سنجش سطح عمومی قیمت غذا در جهان شناخته میشود، سرعت افزایش قیمتها را محدود نشان میدهد و کاهشهایی را در بخشهای مختلف کالاهای اساسی ثبت کرده است. نرخ جهانی گوشت، برنج و شکر نیز معمولا به دلیل تولید گسترده در کشورهای صادرکننده بزرگ مانند هند، تایلند، برزیل و کشورهای اتحادیه اروپا نوسانات زیادی را تجربه نمیکند و همین امر کمک میکند تا قیمت نهایی برای مصرفکنندگان در سطح پایینتر باقی بماند .
یکمیلیونتومان یارانه و یکدنیا ادعا!
نوریقزلجه در بخش دیگری از سخنان خود ادعا کرد که: «۱۱قلم کالای مهمی که وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی برای قرارگرفتن در طرح کالابرگ و تامین کالری استاندارد مورد نیاز روزانه خانوار در نظر گرفته با افزایش قیمت مواجه شده که مجموع این افزایشها به حدود ۷۰۰هزارتومان میرسد!» وی در ادامه مدعی شد که یکمیلیونتومان یارانه دولت افزایش دیوانهوار قیمتها از زمان اعلام نرخ ارز را پوشش میدهد!
گزارشهای میدانی «جهانصنعت» نشان میدهد که قیمت جدید اعلامشده برای برخیاز انواع روغن خوراکی پرمصرف به شرح زیر است: روغن مایع آفتابگردان ۶۷۵گرم ۱۸۴هزارتومان، ۲۲۵۰گرم ۵۹۸هزارو۱۰۰تومان. روغن مایع مخلوط ۶۷۵گرم ۱۸۲هزارتومان و ۴هزارو۵۰۰گرم یکمیلیونو۱۸۲هزارو۱۰۰تومان. روغن مایع سرخکردنی معمولی ۶۷۵گرم ۱۸۲هزارو۱۰۰تومان و ۲هزارو۷۰۰گرم ۷۲۶هزارو۴۰۰تومان. روغن مایع سرخکردنی معمولی ۴هزارو۵۰۰گرم یکمیلیونو۲۳۸هزارو۴۰۰تومان و روغن مخصوص سرخکردنی ویژه کمجذب ۸۱۰گرم با قیمت ۲۳۰هزارو۱۰۰تومان و همین روغن با وزن ۴هزارو۵۰۰گرم یکمیلیونو۲۶۶هزارو۴۰۰تومان.
وحشت از انتظارات تورمی
ازسمت دیگر معاون وزیر کار و رفاه اجتماعی اعلام کرد قیمت هرکیلوگرم مرغ ۲۳۶هزارتومان و قیمت تقریبی هر شانه تخممرغ ۳۸۰هزارتومان خواهد شد. این یعنی قیمت هر دانه تخممرغ به ۱۵هزارتومان خواهد رسید در حالی که منطق بازار بیرحمتر از آن است که منتظر وعدههای نسیه دولت بماند. انتقال ارز نهادهها به تالار دوم سیگنال فوری افزایش قیمت را به انبارها صادر کرده و بدون شک قیمتها در محدوده اعلامی نخواهد ماند.
وقتی ارز کالاهای اساسی گران شود فقط قیمت مرغ و روغن بالا نمیرود بلکه انتظارات تورمی را در سایر بخشها مانند حملونقل، خدمات و حتی اجاره مسکن بالا میبرد. این در حالی است که دولت وعده میدهد مابهالتفاوت نرخ ارز مرغ را در «کالابرگ» شارژ کند اما کالابرگ فقط قیمت مرغ را پوشش میدهد نه افزایش کرایه خانهای که صاحبخانه به بهانه گرانی عمومی بالا برده و این یعنی فقیرترشدن واقعی خانوار باوجود دریافت کالابرگ!
